رتبه‌بندی راهبردهای بیابان‌زدایی با استفاده از تئوری مطلوبیت چند معیاره (MAUT)(مطالعه موردی: منطقه خضرآباد یزد)

Authors

  • محمد حسن صادقی روش - دانشیارگروه محیط زیست، واحد تاکستان، دانشگاه آزاد اسلامی، تاکستان، ایران* (مسوول مکاتبات)
Abstract:

چکیده زمینه و هدف: در حال حاظر بیابان­زایی به عنوان یک معضل گریبان­گیر بسیاری از کشورهای جهان از جمله کشورهای درحال توسعه می­باشد. علیرغم اثرات جدی زیست­محیطی، اقتصادی و اجتماعی این پدیده، کوشش­های اندکی در زمینه ارایه راهبردهای بهینه صورت پذیرفته است. از این­رو هدف از این پژوهش، ارزیابی راهبردهای بیابان­زدایی به منظور دست­یابی به راهبردهای بهینه در چارچوب مدیریت پایدار مناطق بیابانی می­باشد. روش بررسی: جهت دست­یابی به این هدف، در چارچوب مدل­های تصمیم­گیری چند شاخصه، تئوری مطلوبیت چند معیاره (MAUT)، استفاده شد. در این روش برای تعیین وزن معیارها و راهبردها از تکنیک دلفی (Delphi) و آنتروپی شانون تعدیل شده (Modify Shannon Entropy) استفاده گردید و برای رتبه­بندی نهایی راهبردها نیز از تابع مطلوبیت چند معیاره (MAUT) استفاده شد.     این مدل به منظور ارزیابی کارایی در ارایه راهبردهای بهینه، در منطقه خضرآباد یزد مورد استفاده قرار گرفت. یافته­ها: بر مبنای نتایج حاصل شده، راهبردهای جلوگیری از تبدیل و تغییر نامناسب کاربری اراضی (18A) با ضریب مطلوبیت 7429/0، توسعه و احیاء پوشش گیاهی (23A) با ضریب مطلوبیت 6573/0 و تعدیل در برداشت از منابع آب زیرزمینی (31A) با ضریب مطلوبیت 3184/0، به ترتیب به عنوان مهم­ترین راهبردهای بیابان­زدایی در منطقه تشخیص داده شدند. بحث و نتیجه گیری: نتایج این پژوهش به مدیران مناطق بیابانی این امکان را می­دهد که امکانات و سرمایه­های محدود  اختصاص یافته به منظور کنترل روند بیابان­زایی را به شیوه­های صحیح و کارآمد به کاربندند تا ضمن دستیابی به نتایج بهتر، از هدر رفتن سرمایه­های ملی جلوگیری کنند.

Upgrade to premium to download articles

Sign up to access the full text

Already have an account?login

similar resources

ارزیابی راهبردهای بیابان‌زدایی با کاربرد مدل تحلیلی سلسله مراتبی فازی(FAHP) مطالعه موردی منطقه خضرآباد یزد

به منظور بالا رفتن بازدهی طرح­های کنترل، احیا و بازسازی اراضی تخریب یافته و جلوگیری از اتلاف سرمایه های محدود، همواره در طرح های بیابان­زدایی، خلأ روشی که بتواند معیارها و راهکارهای مختلف را در نظر بگیرد و از آن میان بر مبنای ساختاری سیستماتیک و دیدگاه گروهی، راه­حل­های بهینه را ارایه دهد، مشهود بوده است. همواره مشاهده می­شود که راهبردهای ارایه شده بر مبنای نظر کارشناس و به صورت بخشی و غیر سیست...

full text

ارزیابی وضعیت فعلی بیابانزایی با استفاده از مدلI. C. D (مطالعه موردی: منطقه خضرآباد- همت‌آباد یزد)

 یکی از بحران­های اکولوژیکی که جهان امروزه با آن درگیر شده است پدیده بیابان­زایی می­باشد. اما برای مهار این بحران نیاز به شناخت و درک صحیح از عوامل و فرایندهای آن می­باشد. به­منظور ارزیابی وضعیت فعلی بیابان­زایی با استفاده از مدل ICD محدوده­ای به وسعت حدود 242 کیلومتر مربع در منطقه خضرآباد- همت­آباد یزد در نظر گرفته شد. روش طبقه­بندی شدت بیابان­زایی در ایران  (ICD)توسط محمدرضا اختصاصی و سعید مه...

full text

کاربرد فرایند تحلیلی سلسله مراتبی(AHP) در ارزیابی راهبردهای بیابان‌زدایی (مطالعه موردی: منطقه خضرآباد یزد)

با توجه به اهمیت روزافزون مسئله بیابان­زدایی و پیچیدگی این فرایند که در اثر برهم کنشهای متغیرهای مختلفی در طی زمان حاصل می­شود، لزوم پرداختن به راهکارهای بهینه به منظور جلوگیری از بیابانی­شدن یا احیاء و ترمیم مناطق تخریب­یافته، ضروری به نظر می­رسد. به­طوری­که ضمن جلوگیری از هدررفتن سرمایه­های محدود، بازدهی طرحهای کنترل، احیاء و بازسازی عرصه­های طبیعی بالا رود. با مطالعه منابع تحقیقاتی، مشخص شد ...

full text

ارزیابی چند معیاره تناسب اراضی برای کاربری کشاورزی با استفاده از GIS (مطالعه موردی: منطقه قزوین)

ارزیابی اراضی فرایندی تلفیقی از ارزیابی تولید بالقوه و تناسب اراضی برای اهداف مختلف است. از آنجایی که کشاورزی آثـار  محـیطزیـستی  زیادی بر نواحی پسکرانه شهری دارد، ارزیابی توان اکولوژیک کاربری کشاورزی ضروری به نظر  میرسد. در این تحقیق، برای ارزیابی اراضی حاشیه شهر قزوین برای کاربری مورد نظر، از اجرای مدل اکولوژیک حرفی مخدوم در محیط سامانه اطلاعـات جغرافیـایی(GIS)  اسـتفادهشد. سپس این نتایج، با ...

full text

ارائۀ رویکردی برای تحلیل تصمیم گیری چند معیاره با استفاده از روش یافتن توابع مطلوبیت اضافی

در این مقاله از روش یافتن توابع مطلوبیت اضافی (یوتا استار) که زیرمجموعۀ روش های آنالیز تصمیم گیری چند معیاره و سیستم­های پشتیبان تصمیم گیری چند معیاره است، جهت ارائۀ مدلی به منظور بررسی و تحلیل تصمیم گیری صورت پذیرفته توسط مدیریت در مورد موضوعی همچون انتخاب پیمانکاران، در راستای برون سپاری امور خدماتی سازمان استفاده شده است. شایان ذکر است که شاخص های ارزیابی و وزن آن ها با توجه به اهداف برون سپ...

full text

کاربرد فرایند تحلیلی سلسله مراتبی(ahp) در ارزیابی راهبردهای بیابان زدایی (مطالعه موردی: منطقه خضرآباد یزد)

با توجه به اهمیت روزافزون مسئله بیابان­زدایی و پیچیدگی این فرایند که در اثر برهم کنشهای متغیرهای مختلفی در طی زمان حاصل می­شود، لزوم پرداختن به راهکارهای بهینه به منظور جلوگیری از بیابانی­شدن یا احیاء و ترمیم مناطق تخریب­یافته، ضروری به نظر می­رسد. به­طوری­که ضمن جلوگیری از هدررفتن سرمایه­های محدود، بازدهی طرحهای کنترل، احیاء و بازسازی عرصه­های طبیعی بالا رود. با مطالعه منابع تحقیقاتی، مشخص شد ...

full text

My Resources

Save resource for easier access later

Save to my library Already added to my library

{@ msg_add @}


Journal title

volume 21  issue 8

pages  101- 112

publication date 2019-10-23

By following a journal you will be notified via email when a new issue of this journal is published.

Hosted on Doprax cloud platform doprax.com

copyright © 2015-2023